Menu

Fundacja Instytut Bezpieczeństwa i Strategii

Fundacja Instytut Bezpieczeństwa i Strategii jest unikatowym w polskich warunkach think tankiem skoncentrowanym na identyfikacji, analizie i rekomendowaniu optymalnych rozwiązań najważniejszych problemów o charakterze strategicznym dla współczesnej Polski i przyszłych pokoleń Polaków. Obszarem działalności Instytutu są kluczowe systemy funkcjonowania państwa polskiego decydujące o jego bezpieczeństwie narodowym w ujęciu perspektywicznym i długofalowym.

Fot. DWOT

W rozważaniach o bezpieczeństwie Polski, bez względu na epokę, ustrój i zachowanie państwa na arenie międzynarodowej, fundamentalne znaczenie mają dwa zasadnicze dążenia odzwierciedlające kluczowe interesy narodowe:

  • Po pierwsze, jest to wola przetrwania – zachowania własnej egzystencji i tożsamości, a wiec suwerenności i integralności terytorialnej ;
  • Po drugie, jest to rozwój i wzrost pozycji w bezpośrednim otoczeniu. Uogólniając to dążenie do przetrwania i rozwoju.

Realizacja tych dwóch zasadniczych narodowych dążeń w poważnej mierze uzależniona jest od wiarygodności międzynarodowej narodowego systemu obronnego państwa polskiego, wchodzącego w skład NATO i będącego dzisiaj jego wschodnia flanka.

 Zasadniczy wpływ na jego tworzenie mają:

  1. w wymiarze globalnym -rywalizacja pomiędzy USA a Chinami o bycie hegemonem światowy, która może zaważyć na osłabieniu więzi transatlantyckich i na zmniejszeniu amerykańskiej wojskowej obecności w Europie oraz w Polsce .
  2. w wymiarze kontynentalnym – stan więzi transatlantyckich USA z Europą i obecność wojsk amerykańskich na naszym kontynencie. W tym szczególnie w Polsce. Przynależność Polski do NATO i do UE oraz stan europejskiego środowiska bezpieczeństwa, które ulega dezintegracji. Niepokoić mogą również, pojawiające się symptomy braku jedności w samym NATO. Dotyczą one głównie oceny zagrożeń ze strony Rosji i sytuacji w Białorusi . Niepokoić powinny również działania wojskowe Turcji, o charakterze zbrojnym, prowadzone bez uzgodnieniach z NATO w Syrii, Libii i w Górskim Karabachu oraz zakup przez to państwo rosyjskiego system przeciwrakietowego S -400.
  3. w wymiarze narodowym – geopolityczne położenie Polski i jej pozycja w bezpośrednim sąsiedztwie. Uwarunkowania historyczne, identyfikacja zagrożeń, uwarunkowania polityczne i ekonomiczne, możliwości potencjału obronnego państwa – w tym zwłaszcza możliwości jego sił zbrojnych i obrony cywilnej kraju.

Geopolityczne położenie Polski w Europie jest szczególne. Stanowi ono swoisty pomost pomiędzy Zachodem a Wschodem. Mimo, iż to położenie stwarzało i stwarza ogromną szansę polityczną, gospodarczą oraz kulturalną, to jednak było ono także powodem wielu zagrożeń i tragicznych nieszczęść narodowych. Historyczne okresy chwały i potęgi przeplatane były niestety klęskami i upadkiem państwowości. Zwłaszcza kiedy zaniedbywano obronę narodową i nie umiano wykorzystywać położenia geopolitycznego do rozwoju gospodarczego i stymulującego oddziaływania politycznego na sąsiadów. Zapewniającego tym samym spokojny rozwój państwa.

Pamiętając i uwzględniając wszystkie wspomniane uwarunkowania, należy racjonalnie dostrzegać, oceniać zagrożenia i wykorzystywać współczesną szansę wynikającą ze szczególnego położenia geopolitycznego Polski. Graniczymy bowiem, aż z siedmioma państwami o bardzo różnorodnej strukturze gospodarczej i tendencjach politycznych. Z każdym z tych państw łączy nas rzeczywistość, różne zaszłości i tradycje historyczne, które zostały ukształtowane w ponad tysiącletnich stosunkach politycznych, gospodarczych i kulturowych. Były i są one zarówno pozytywne jak i negatywne .

Dzisiaj z siedmiu sąsiadujących z nami krajów, cztery z nich należą, tak jak my, do NATO i do UE. Co więcej, Ukraina wraża gotowość przystąpienia do tych organizacji. Kluczowe znaczenia dla naszego bezpieczeństwa ma jednak Białoruś, której dążenia narodowe, jak do tej pory, nie zostały w pełni zrealizowane, a to dlatego , że od 2000 roku tworzy ona z Rosją ZBiR ( Związek Białorusi i Rosji). Związek ten, ma w pierwszej kolejności charakter gospodarczy i uzależnia w 80% gospodarkę tego kraju od gospodarki rosyjskiej i całkowicie od dostaw rosyjskiej ropy i gazu. Jednocześnie, Białoruś i Rosję wiąże też ścisła współpraca wojskowa. Gdzie, na dobrą sprawę armia białoruska jest we wszystkich obszarach swego funkcjonowania częścią armii rosyjskiej.

Poprzez Białoruś, od jej granicy z Rosją (od Bramy Smoleńskiej) biegnie najbardziej dostępny strategiczny kierunek do działań ofensywnych na europejskim teatrze. Wyprowadzający na Grodno i Brześć, a stąd, najkrótszymi i operacyjnie najdogodniejszym, drogami lądowymi, prowadzi ku sercu Polski- Warszawie. Od styku granic Białorusi z Litwą i Polską (powyżej Grodna) wzdłuż granicy polsko-litewskiej, do Obwodu Kaliningradzkiego, biegnie 70 kilometrowy, tak zwany „ Przesmyk Suwalski”. Odcinek ten jest jedynym połączeniem lądowym Polski i NATO z krajami nadbałtyckimi.

Przesmyk Suwalski widziany z perspektywy wojskowej

Wykonanie z zaskoczenia, wzdłuż tego odcinka, przez wojska rosyjskie wspólnie z wojskami białoruskimi, dwóch zbieżnych uderzeń tj. jedno z terytorium Białorusi, drugie z Obwodu Kaliningradzkiego, siłami co najmniej dwóch brygad, spowoduje odcięcie krajów nadbałtyckich od Polski i NATO. Uderzenie to może mieć charakter prowokacji zbrojnej, sprawdzającej reakcje NATO, lub połączonej operacji zbrojnej, o ograniczonej skali. Z jednoczesnym uderzeniem na kraje nadbałtyckie wydzielonych sił z Zachodniego Okręgu Wojskowego armii rosyjskiej od strony lądu i od strony Morza Bałtyckiego.

Takie warianty działań zbrojnych są realizowane w ramach wspólnych rosyjsko- białoruskich ćwiczeń. Przesmyk Suwalski jest tym samym dzisiaj najbardziej zapalnym punktem w Europie, stanowiącym poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa Polski i wywołującym potrzebę posiadania przy granicy z Litwą odpowiedniego potencjału bojowego. Odtworzenie w Suwałkach pułku przeciwpancernego, rozformowanego w 2005 roku, nie wyczerpuje tej potrzeby. Gdyż niekorzystne położenie 16 Dywizji wzdłuż granicy z Obwodem Kaliningradzkim, z pułkiem przeciwlotniczym w Gołdapi, nie pozwala wykorzystać części potencjału tego związku taktycznego do przeciwdziałania temu uderzeniu, w sytuacji, kiedy będzie ono przeprowadzone z zaskoczenia.

Uwzględniając powyższe kwestie, jednym ze strategicznych celów Strategii Bezpieczeństwa Narodowego i wynikających z niej Strategii wykonawczych powinno być wykluczenie powyższych zagrożeń, wynikających z geopolitycznego położenia Białorusi i z jej gospodarczego oraz wojskowego uzależnienia od Rosji. Realizacja tego strategicznego celu, poprzez pokojowe wysiłki, powinna sprowadzać się do wsparcia uniezależnienia się gospodarczego i energetycznego Białorusi od Rosji. Tym samym w naszym interesie jest oderwanie się tego kraju od Rosji i uzyskania przez niego pełnej suwerenności i niepodległości, zgodnie z wola narodu białoruskiego. Ten ostatni podjął walkę z dyktaturą A. Łukaszenki. Realizacja tego strategicznego celu powinna być podejmowana przez nas przy wsparciu USA oraz UE wspólnie z krajami nadbałtyckimi i Ukrainą .

Największym zagrożeniem dla bezpieczeństwa Polski jest bezpośrednie sąsiedztwo z imperialną Rosją, która zgodnie ze swoją ofensywną Strategia Bezpieczeństwa prowadzi od 2014 roku wojnę w Ukrainie, dokonując przy tym aneksji Krymu. Rosją, używającą różnych form propagandy, dezinformacji i cyberoperacji. Prowadzącą także ,wielopłaszczyznową wojnę informacyjną przeciwko USA, NATO, UE oraz przeciwko wybranym krajom europejskim ,w tym przeciwko Polsce. Działania te mają na celu dezintegrację i osłabienie państw, społeczeństw, określonych środowisk bezpieczeństwa, w tym także NATO i UE oraz wpływanie na sytuację wewnętrzną w poszczególnych krajach. W myśl tej Strategii Rosja ciągle rozwija i modernizuje militarny, ofensywny potencjał swojej armii, w tym potencjał bojowy Zachodniego Okręgu Wojskowego i Floty Bałtyckiej, która jest jego autonomiczną częścią. Co więcej, potencjał bojowy tych wojsk utrzymywany jest w wysokim stopniu gotowości alarmowej i bojowej. Pozwalając rozpocząć zbrojną agresję z zaskoczenia bezpośrednio z miejsc ich stałej dyslokacji, które zapewniają przyjęcie ugrupowań bojowych bez zajmowania rejonów wyjściowych lub pod pozorem ćwiczeń.

Główną siłą uderzeniową tego okręgu jest sformowana obecnie 1 Armia Pancerna Gwardii. Została ona rozmieszczona u „Bramy Smoleńskiej”, a jej skład bojowy w wymiarze lądowo-powietrznym pozwala prowadzić wysoko manewrowe działania bojowe na strategicznym kierunku głównego uderzenia wojsk okręgu (frontu). Tym samym, może być ona użyta, w wojnie na dużą skalę. W całości, jako element ugrupowania strategicznego okręgu (frontu), w charakterze Strategicznej Grupy Manewrowej, która w warunkach panowania przez agresora w powietrzu, może być wprowadzona do działań manewrowych na kierunku Brześć – Warszawa w ugrupowaniu przedbojowym, w przestrzeń operacyjną zaraz po pokonaniu granicy z Polska i wykorzystując działania desantów operacyjnych(armia rosyjska posiada cztery dywizje powietrzno- desantowe i kilka samodzielnych brygad) zrzuconych na Wiśle pokonać te rzekę z marszu, już w drugim dniu operacji.

Zachodni Okręg Wojskowy dysponuje również pełnowymiarowym (komponenty: rakietowy – w tym być może rakiety hipersoniczne; lotniczy; WRE; powietrzno-desantowy i morski) systemem antydostępowym A2/AD, który został z powodzeniem przetestowany podczas wojny w Syrii. System ten ma uniemożliwić podeście w wyznaczone rejony, zgodnie z planami ewentualnościowymi, ugrupowań sił głównych NATO, z chwilą rozpoczęcia przez Rosję agresji z zaskoczenia na duża skale.

Zbudować regionalny układ państw i wykorzystać Polonię

Powyższe, realne zagrożenia militarne ze strony imperialnej Rosji, powinny wyznaczać jeden z głównych i zasadniczych celów naszej strategii i polityki bezpieczeństwa narodowego czyli zbudowanie regionalnego układu państw w bezpośrednim otoczeniu, w celu pokojowego, wielopłaszczyznowego wsparcia procesów demokratycznych w Białorusi. Tak, aby ta oderwała się gospodarczo i militarnie od Rosji oraz zmierzała ku UE i NATO. W tym celu powinna być przygotowana infrastruktura energetyczna, gazowa i paliwowa, pozwalająca na podłączenie się do niej białoruskich systemów. Do tego też powinien być wykorzystany projekt Trójmorza, do którego należy w odpowiednim czasie zaprosić Białoruś. W naszym, także strategicznym, interesie powinno być wspieranie dążeń Ukrainy do NATO i UE. Przystąpienie, tych dwóch suwerennych krajów do europejskich struktur gospodarczych i bezpieczeństwa, pozwoli przesunąć i niejako „wyrównać „ front styku z Rosją, stwarzając przed Polska od wschodu strategiczną strefę buforowa i tym samym zdecydowanie poprawiając geopolityczne położenie oraz nasze bezpieczeństwo.

Nie bez znaczenia dla naszego bezpieczeństwa jest także, a co systematycznie jest pomijane w dotychczasowych Strategiach Bezpieczeństwa Narodowego, zagospodarowanie i wykorzystanie potencjału ponad dwudziestomilionowej Polonii, zamieszkujących prawie wszystkie kontynenty świata. W tym, głównie w USA, Brazylii, Francji, Wielkiej Brytanii, Niemczech i Kanadzie. Pomijanie, niezagospodarowanie i niewykorzystanie tego potencjału jest poważnym uchybieniem w naszej Strategii Bezpieczeństwa Narodowego i Strategiach Wykonawczych oraz w praktyce naszego dotychczasowego działania. Pamiętając i uwzględniając te uwarunkowania , należy dostrzegać i racjonalnie wykorzystywać współczesną szansę w sferze położenia geopolitycznego państwa. W tym, szczególnie w realizacji projektu infrastrukturalno-gospodarczego Trójmorza. Może on nie tylko przyczynić się, ale wręcz powinien być elementem rozwoju gospodarczego kraju i wzrostu naszej pozycji w bezpośrednim otoczeniu, przyczyniając się także do poprawy naszego bezpieczeństwa.

Spojrzenie na narodowy system obronny w Polsce

Biorąc pod uwagę wskazane uwarunkowania bezpieczeństwa narodowego pojawia się także pytanie czy Polska, niezależnie od parasola sił NATO, którego jest członkiem, powinna posiadać własny, narodowy system obronny. Taki, który byłby w stanie zapobiec agresji na nasz kraj i zapewnić nam utrzymanie pokoju. Odpowiadając na tak postawione pytanie należy z całą stanowczością stwierdzić, że suwerenna Polska powinna, wspomniany system obronny posiadać. Po to, aby moc przeciwstawić się własnymi siłami każdej agresji (każdemu zagrożeniu), czy to zaś uczyni to już kwestia systemu wartości, gotowości społeczeństwa do poświęceń.

Przy zachowaniu nieodzownych warunków odstraszania (zniechęcania) do dokonania agresji, tak by one uczyniły ją nieopłacalną już w fazie kalkulacji polityczno- militarnych potencjalnego agresora. Tym samym, współcześnie, aby obronność państwa gwarantowała osiągnięcie tego strategicznego celu i była wiarygodna, powinna obejmować swoim zasięgiem nie tylko siły zbrojne lecz cały naród, który gotów jest w sposób zdeterminowany bronić trwałości i nienaruszalności swoich granic, swojego bytu i niepodległości.

W tym systemie obronnym Polski, szczególna rola przypada siłom zbrojnym – doskonale wyszkolonym i wykształconym kadrom  dowódczo- sztabowym oraz jednostkom wojsk operacyjnych i wojsk obrony terytorialnej, reprezentujących wysoką zdolność i gotowość bojową. Stanowiących wiarygodną gwarancję odstraszania i zapobiegania zagrożeniom, a także prezentujących gotowość do podejmowania skutecznej walki o rożnej skali, zasięgu, intensywności i charakterze. Zarówno samodzielnie, jak i w układzie sojuszniczym.

W związku z tym, z ogólnymi problemami powszechnego systemu obronnego państwa wiążą się bardziej szczegółowe problemy obronności militarnej. Wynikają one, oprócz podkreślanej już przewagi potencjalnego agresora, z ograniczoności sił i środków naszej obrony oraz z warunków przestrzennych, a także z charakteru możliwej współczesnej agresji przeciwnika.

Problemy to :

– skuteczność przeciwstawienia się ogólnej przewadze potencjału ofensywnego agresora;

– zrównoważenie przewagi jakościowej i ilościowej jego środków walki;

– zapewnienie osłony, a następnie obrony naszej granicy państwowej będącej jednocześnie flanką NATO ;

– obronę przed równoczesnym powietrzno-lądowym wtargnięciem agresora na całe terytorium państwa;

– ciągłe, prowadzone w czasie pokoju, operacyjne przygotowanie obszaru państwa;

– optymalne wykorzystanie sił i środków, itp.

Budując narodowy system obrony powszechnej państwach trzeba mieć również na uwadze:

– po pierwsze, że, pomimo przynależności do NATO, nie należy oczekiwać bezrefleksyjnego udzielenia nam pomocy, jeżeli elity rządzące Polską i naród wykażą zaniedbania w systemie obronnym państwa i jeżeli dokonywane będą błędne oceny i działania, zarówno w sferze politycznej, jak i wojskowej;

– po drugie, ważnym czynnikiem, który każde z państw wchodzących w skład NATO, musi wziąć pod uwagę przy oczekiwaniu pomocy wojskowej ze strony partnerów natowskich, są nastroje w społeczeństwach i ich wola oraz gotowość do udzielenia takiej pomocy, a te dzisiaj nie są obiecujące.

W związku z tym w naszych polskich warunkach system obronny musi być powszechny, oparty na trwałym gruncie psychologicznego i obronnego przygotowania całego społeczeństwa.

Obok sił zbrojnych, składających się z dwóch komponentów – wojsk operacyjnych i wojsk obrony terytorialnej, należy przygotować w ramach przygotowań obronnych cała sferę pozamilitarna, należącą do innych struktur organizacyjnych państwa (w tym Obrony Cywilnej Kraju), zapewniających ich funkcjonowanie w okresie zagrożenia i zaistnienia sytuacji kryzysowej. Podstawowym jednak warunkiem bezpieczeństwa RP i jej obrony narodowej o charakterze powszechnym , jest dalekowzroczna, mądra, aktywnie i realistycznie prowadzona polityka zagraniczna oraz wewnętrzna. Zwłaszcza dotycząca rozwoju dobrosąsiedzkich relacji z państwami ościennymi.

Tym samym, przy dominującej roli i oddziaływaniu polityki do zasadniczych elementów systemu powszechnej obronny państwa należy zaliczyć:

– potencjał gospodarczy i naukowo- techniczny;

– potencjał obronny (bojowy) sił zbrojny, w tym wojsk operacyjnych i wojsk obrony terytorialnej;

– terytorium kraju jego zasoby , pokrycie i operacyjne przygotowanie;

– potencjał rezerw osobowych i materiałowych;

– potencjał przemysłu obronnego i jego stopień zdolność w zakresie zabezpieczenia potrzeb SZ RP;

– potencjał resortów cywilnych, w tym Obrony Cywilnej Kraju;

– stopień i zakres zagospodarowania przygotowanego obronnie i psychologicznie społeczeństwa oraz jego zdeterminowana postawa i wola obrony ojczyzny w razie zagrożenia ;

– potencjał sojuszniczy.

Każdy, z tych wyżej wymienionych, elementów systemu powszechnej obrony państwa należy rozpatrywać przez pryzmat zagrożeń bezpieczeństwa państwa zarówno militarnych, jak i niemilitarnych. W pewnym uproszczeniu należy przyjąć, że system powszechnej obrony Polski stanowią elementy potencjału obronnego własnego i sojuszniczego, połączonego celem politycznym, zapewniającym historycznie uwarunkowana suwerenność i niepodległość narodu polskiego, jego praw do integralności terytorialnej i nienaruszalności granic.

Aby utworzony system obrony powszechnej był trwały i sprawny funkcjonalnie, każdy z jego elementów powinien mieć przydzielony zakres zadań obronnych, wykonywanych obligatoryjnie, w okresie pokoju oraz w warunkach zagrożenia bezpieczeństwa narodowego i ewentualnego konfliktu zbrojnego. Spoiwem łączącym poszczególne elementy systemu obrony powszechnej i ukierunkowującym wysiłki obronne, jest Strategia Bezpieczeństwa Narodowego, cele polityczne z niej wynikające oraz czynniki go warunkujące. Z kolei elementy potencjału obronnego SZ RP będące podstawa tworzenia w czasie pokoju wymaganej przewagi nad agresorem, mogą być bardzo różne.

Współczesne Wojsko Polskie ,które mogłoby sprostać zadaniom w obronie powszechnej państwa, w większym i niezbędnym stopniu uzależnione musi być od potencjału ekonomicznego państwa i od jego przemysłu obronnego.

Do zasadniczych należy zaliczyć:

– gotowość alarmowa, bojowa oraz zdolność SZ RP;

– kadra dowódcza i sztabowa, wykształcenie i przygotowanie do dowodzenia i działania w różnych i w najbardziej ekstremalnych warunkach;

– Wojska Obrony Terytorialnej, odpowiednio przygotowane i wyszkolone, zdolne do każdego współdziałania z wojskami operacyjnymi oraz Obroną Cywilną Kraju;

– zdolność przemysłu do konwersji funkcjonalnie przygotowanej na wypadek zaistnienia sytuacji kryzysowej;

– zasoby rezerw osobowych i materiałowych nieustannie przygotowywane i odtwarzane;

– potencjał przemysłu obronnego i jego zdolność do zaspakajania potrzeb SZ RP;

– zapobieganie sytuacjom kryzysowym lub ich przezwyciężanie (niechlubny przykład dała nam w tym przypadku epidemia koronowirusa);

– świadczenia resortów cywilnych na rzecz SZ RP w czasie pokoju, kryzysu i wojny;

– sprawny system mobilizacyjnego i operacyjnego rozwijania SZ RP w okresie zagrożenia i w trakcie działań wojennych; Ważnymi są także, w systemie powszechnej obrony państwa, przedsięwzięcia umacniające potencjał bojowy (obronny) Sił Zbrojnych we współczesnych warunkach;

– rozpoznanie;

– wysoki poziom wyszkolenia bojowego wojsk operacyjnych i wojsk obrony terytorialnej, zgodnie z ich przeznaczeniem i w rejonach odpowiedzialności;

– sprawny system dowodzenia.

Dokonując ocen i rozpatrując uwarunkowania systemu powszechnej obrony Polski oraz elementy stanowiące o jakości potencjału obronnego (bojowego) sił zbrojnych w tym systemie, trzeba jednoznacznie nie dopuszczać do jego obniżenia. Tak, jak to miało jeszcze u nas do 2013 roku.

Do zasadniczych elementów obniżających potencjał bojowy (obronny) sił zbrojnych należy zaliczyć:

– nieodpowiedzialne koncepcje i założenia strategiczne, operacyjne i taktyczne (wnikające głównie z błędnej Strategii Bezpieczeństwa Narodowego i Strategii Obronności);

– obniżenie poziomu kształcenia i szkolenia kadr dowódczych i sztabowych oraz kadr kierowniczych administracji rządowej i samorządowej.

Należy także pamiętać , że decydujący wpływ na obniżenie potencjału bojowego sił zbrojnych ma zacofane uzbrojenie i sprzęt techniczny oraz środki walki, wadliwa struktura organizacyjna wojsk oraz przestarzałe systemy rozpoznania i dowodzenia. Nie bez wpływu na obniżenie potencjału bojowego sił zbrojnych jest też uzależnienie uzbrojenia i środków walki od dostaw z zagranicy oraz darowizny, wymuszające zależność technologiczną od państwa, które je przekazało.

Współczesne Wojsko Polskie ,które mogłoby sprostać zadaniom w obronie powszechnej państwa, w większym i niezbędnym stopniu uzależnione musi być od potencjału ekonomicznego państwa i od jego przemysłu obronnego.

Konkluzja

Pojawia się zatem pytanie, dlaczego ta oczywista fundamentalna zasada nie znajduje się, a przecież powinna znaleźć, w przestrzeni naszego bezpieczeństwa, odnosząc się do właściwej rangi i zastosowania. Trudno bowiem nie zauważyć , że te procesy już dawno się utrwaliły w innych krajach, (Szwecja; Finlandią; Izrael itd), gdzie można odnotować zbliżone warunki ekonomiczne. Co zatem powoduje , że nadal mamy relatywnie bardzo niskie nakłady na B+R, a ich wyników nie umiemy należycie i w pełni wykorzystać dla potrzeb naszego bezpieczeństwa i SZ RP? Dlaczego kupujemy technikę wojskowa dla SZ RP bez odpowiedniego offsetu i transferu nowych technologii? Dlaczego nie uczestniczymy, jako pełnoprawny partner technologiczny i biznesowy, w realizacji międzynarodowych programów zbrojeniowych?! Dlaczego dokonujemy zakupów nowej techniki bez należytej konsultacji z naszym przemysłem obronnym, pomijając jego zdolności i możliwości?! Dlaczego nie przeciwstawiamy się skutecznie, a wręcz powielamy rozsiewane w przestrzeni publicznej dezinformacje o złym stanie i możliwościach naszego przemysłu obronnego, szczególnie wtedy kiedy przygotowywane są znaczące przetargi na zakup przez SZ RP nowej techniki wojskowej?! Dlaczego przejmujemy używaną, często kilkudziesięcioletnią technikę wojskowa w postaci darowizn?! Dlaczego, po wejściu do NATO, zrujnowano dobrą współpracę pomiędzy wojskiem a polskim przemysłem obronnym, która do dzisiaj nie została odpowiednio odbudowana?! I wreszcie dlaczego PMT SZ RP nie przekłada się na transfer technologii wojskowych na produkcję cywilną i rozwój gospodarczy Polski?!

Te i inne kluczowe pytania dla bezpieczeństwa Polski i potrzeby budowy (zgodnie ze Strategią Bezpieczeństwa Narodowego 2020) powszechnej obrony Polski, trzeba stawiać wprost. Tak, ażeby sprostać wymogom powszechności i zdolności do skutecznego odstraszania. A to dlatego, że polski przemysł obrony powinien być immanentnym i najistotniejszym zapleczem SZ RP w obronie powszechnej RP.

Tak samo ważnym elementem powszechnej obrony państwa jest obrona cywilna oraz ochrona ludności, jak i dedykowana do tego Obrona Cywilna Kraju. Ewidentny brak tego rodzaju zasobów w sytuacjach kryzysowych jest dzisiaj odczuwalny w walce z zagrożeniem epidemicznym.

Poruszone przeze mnie, zewnętrzne i wewnętrzne uwarunkowania systemu powszechnej obrony Polski, jak i potrzeby uruchomienia systemowych oraz kompleksowych przedsięwzięć, zawartych w strategiach wykonawczy muszą być zainspirowane Strategią Bezpieczeństwa Narodowego. Wszystko po to, by te uwarunkowania poprawiać , doskonalić, a niektóre z nich poprawiać na rzecz naszego bezpieczeństwa .

Poprawa i doskonalenie, uwarunkowań powinna szczególnie dotyczyć naszego geopolitycznego położenia i jego wykorzystania dla rozwoju gospodarczego naszego kraju, wzrostu jego znaczenia i pozycji w bezpośrednim otoczeniu, tak aby zbudować powszechny system obrony Polski z wykorzystaniem potencjału sojuszniczego, gwarantujący skuteczne odstraszanie zabezpieczające realizacje fundamentalnych interesów narodowych – wolę przetrwania i zachowania suwerenności państwa.

W podsumowaniu należy też stwierdzić , że współcześnie obrona powszechna Polski, stanowi konieczną w naszym położeniu geopolitycznym, formę przygotowania państwa do skutecznego przeciwdziałania zagrożeniom. W tym zagrożeniu militarnemu ze strony państwa o przeważającym potencjale militarnym. Praktycznym zaś wyrazem tej obrony w systemie wojskowym, oprócz wojsk operacyjnych, powinna być w sensie rzeczowym – masowa formacja WOT i przygotowanie operacyjne terytorium do obrony. W sensie funkcjonalnym – koordynacja działań SZ RP ze sferą pozamilitarna i społeczeństwem oraz przygotowanie do prowadzenia działań nieregularnych w masowej skali.

Gen. dyw. w st. spocz. Leon Komornicki 

Członek Rady Fundacji Instytut Bezpieczeństwa i Strategii

Facebook Twitter LinkedIn